9. Psychosociale zorg bij CP

Uitgangsvraag

Hoe dient de psychosociale zorg bij kinderen met CP en hun ouders/verzorgers te worden vormgegeven?

Aanbeveling

  • Vraag regelmatig aan kinderen en jongeren hoe het met hen gaat en sluit daarop aan.
  • Breng het psychosociaal functioneren, ondersteuningsbehoeften en vragen hierover van het kind regelmatig in kaart.
  • Heb aandacht voor de uitdagingen van ouders en ondersteun hen daarbij.
  • Zorg dat begeleiding, ondersteuning en interventies goed aansluiten bij de behoeften en mogelijkheden van ouders.
  • Help ouders door duidelijk te maken dat het normaal is dat zij problemen in hun eigen functioneren, zoals stress en angst, kunnen ervaren.
  • Bespreek de mogelijkheid en het belang van interventies die (preventief) gericht zijn op het omgaan met stress, omgaan met het gedrag van het kind en het verhogen van zelfvertrouwen.

Overwegingen

Voor- en nadelen van de interventie en de kwaliteit van het bewijs

Het is belangrijk om aandacht te hebben voor psychosociale aspecten bij kinderen met CP en hun gezinnen. Deze aspecten vormen een belangrijke determinant voor gezondheid en kwaliteit van leven. Door het complexe samenspel van alle bijdragende factoren is een direct causaal verband noch een kwantitatieve effectgrootte lastig te geven. Betrouwbaar gerandomiseerd onderzoek naar de diverse screeningsmethodes en interventies ontbreekt, maar gezien het intrinsieke belang van kwaliteit van leven en welbevinden, zowel van het kind zelf als van diens ouders, wordt psychosociale zorg als integraal onderdeel van de zorg voor kinderen met CP gezien.

Waarden en voorkeuren van patiënten (en evt. hun verzorgers)

De kwaliteitsstandaard psychosociale zorg in de kinderrevalidatie is ontwikkeld op initiatief van de patiëntenverenigingen CP Nederland en spina bifida en/of hydrocephalus (SBH) Nederland. Daarnaast zijn ouders en kinderen continue betrokken geweest bij het ontwikkelen ervan. De aanbevelingen sluiten dus goed aan bij de waarden en voorkeuren van patiënten en hun ouders. Vanzelfsprekend moet verondersteld worden dat het niet ‘one size fits all’ is.  Het blijft belangrijk om herhaaldelijk met kind en ouder in gesprek te gaan welke zorg voor hen op welk moment passend is.

Kosten (middelenbeslag)

Psychosociale zorg in het ziekenhuis en het revalidatiecentrum is voor deze groep passende zorg die vergoed wordt door elke zorgverzekeraar. De eigen bijdrage voor de ouders is bij deze zorg jaarlijks wel van toepassing. Er zijn nog geen kosteneffectiviteitsstudies naar het effect van psychosociale zorg gedaan. Omdat de kostenderving niet alleen binnen de kosten van de zorgverzekeringswet vallen, maar ook in het sociale en publieke domein (denk aan inkomstenderving van ouders bij burn-out), zijn deze kosten (en potentiële opbrengsten van de psychosociale zorg) lastig om vast te stellen.

Aanvaardbaarheid, haalbaarheid en implementatie

De aanbevelingen in de gebruikte kwaliteitsstandaarden zijn zijn door verschillende wetenschappelijke verenigingen, patiëntenorganisaties en andere relevante instanties onderschreven. Barrières voor implementatie zijn het ontbreken van gedegen evidence en het ontbreken van een goed overzicht van mogelijke screeningsinstrumenten en interventies. Wel worden in de kwaliteitsstandaard psychosociale zorg kinderrevalidatie handvatten geboden voor generieke interventies, en tools voor het herkennen, signaleren en bespreken van psychosociale problemen bij het kind, ouders en overige gezinsleden. Deze handvatten zijn gebundeld in Toolbox op de website www.revaliderendoejesamen.nl. Deze toolbox is een ‘levende’ verzameling van tools en opties welke gebruikt kunnen worden. De toolbox kan steeds worden aangevuld of aangepast op basis van nieuwe ervaringen of inzichten. Het zou helpend zijn als er een goed overzicht zou bestaan van ondersteuningsprogramma’s en gesprekstools, gekoppeld aan informatie wat voor wie het meest helpend zou kunnen zijn. Er zijn plannen om hier samen met CP Nederland vorm aan te geven.

Voor de implementatie van de aanbevelingen speelt CP-Net een centrale rol (zie bijlage Implementatieplan). In netwerkbijeenkomsten komen de aanbevelingen aan bod, wordt kennis en ervaring gedeeld en gaan teams vervolgens aan de slag om implementatie op maat, passend bij de lokale context, te waarborgen.


Richtlijn hoofdstuk 9

Welkomsttasje:
Voor ouders die recent hebben gehoord dat hun kind CP heeft, is er het Welkomsttasje van CP Nederland, met een knuffelaapje een informatiefolder
Campagne CP on Tour

Welkomsttasjes kunnen worden besteld via info@cpnetderland.nl